18-03-08

Een 'onpartijdige rechter' in vreemdelingenzaken?

In het algemeen wordt aangenomen dat iedereen, ook in bestuursrechtelijke procedures, recht heeft op beoordeling door een onafhankelijke en onpartijdige rechter. Voor burgerlijke en strafzaken wordt dit o.m. bepaald in artikel 6 van het EVRM. 

In het franstalige juristenwereldje is er enige beroering, sinds begin maart een Brusselse advocaat op de griffie van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen merkte dat in het administratief dossier van zijn cliënt al een concept-arrest zat, vier dagen vóór de zitting waarop hij de zaak zou pleiten. Advocaat Gérald Castiaux vroeg onmiddellijk de wraking van de aangewezen vreemdelingenrechter, maar een week later had hij nog steeds geen reactie ontvangen. 

Waar gaat het om? Niet alleen behoort elke rechter werkelijk onafhankelijk en onpartijdig te oordelen, hij of zij moet ook vermijden de indruk te wekken van vooringenomenheid. Bij het incident met de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RVV) wreekt zich nu de slordigheid en de ondoordachtheid waarmee de wetgever (op initiatief van de regering) de justitiële achterstand in de behandeling van vreemdelingenzaken wilde verhelpen.  Sinds 1 juni 2007 is de RVV als enige bevoegd voor de beroepen die worden ingesteld tegen individuele beslissingen op grond van de Vreemdelingenwetgeving. De Vaste Beroepscommissie voor de Vluchtelingen is opgeheven, en de Raad van State treedt in zaken van na die datum nog slechts op als cassatierechter. De wetgever wilde met de instelling van de RVV vooral bereiken dat vreemdelingenzaken voortaan snel zouden afgehandeld worden, maar in de praktijk leidde dat al meteen tot ernstige problemen inzake de rechtsmacht van de Raad. 

Waar het om draait in de klacht van advocaat Castiaux, is dat de RVV in belangrijke mate de werkwijze van de Raad van State kopieert, zonder daarvoor toegerust te zijn. In een normale procedure voor de Raad van State dient de verzoeker een verzoekschrift in. De verwerende partij schrijft een memorie van antwoord, en de verzoeker repliceert daarop met een memorie van wederantwoord. Dan gaat de hele zwik naar het auditoraat, dat de argumenten van de partijen onderzoekt, eventueel bijkomende informatie vordert, en uiteindelijk een verslag en advies formuleert, dat zowel naar de bevoegde kamer gaat, als naar de partijen. De procedure verloopt dus in hoofdzaak schriftelijk, en de verzoeker weet al vóór de zitting wat waarschijnlijk de uitspraak zal zijn (in de overgrote meerderheid van de gevallen neemt de rechter het advies van de auditeur over). Bij zo'n manier van werken is het niet erg handig, maar nu ook weer geen ramp, als vooraf al een concept van het arrest uitlekt (er is immers uitgebreid woord en wederwoord geweest, en iedereen kent het advies van het auditoraat). 

Bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen ligt dat anders. Op het verzoekschrift volgt alleen de nota van de verwerende partij, en dat is het. Het is op de zitting dat de rechter zijn/haar oordeel moet vormen, daarbij liefst geholpen door de pleidooien. Als dan blijkt dat vóór de zitting het arrest al in concept geschreven is, kan makkelijk de indruk ontstaan dat die hele zitting en de pleidooien er eigenlijk niet meer toe doen. De indruk van vooringenomenheid van de rechter, die dan kan ontstaan, zou wel eens strijd kunnen opleveren met het recht op een eerlijk proces. 

Hier en daar wordt nu geopperd dat de RVV ook maar een auditoraat moet krijgen. Als dat dan ook enige onderzoeksbevoegdheid zou hebben, zou daarmee ook een deel van de problemen rond de rechtsmacht van de Raad kunnen worden opgelost. Dat is echter op de eerste plaats een politieke keuze, en het is twijfelachtig of de regering bereid is om de afhandeling van vreemdelingenzaken te vertragen, door meer juridische kwaliteit toe te laten.

Zie ook http://www.mensenrechten.be/phpBB2/viewtopic.php?t=3645

20:28 Gepost door durieux in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: justitie |  Facebook |

Commentaren

'Onpartijdige rechter'
Hoe staat het nu met die zaak ?

Gepost door: Yves | 04-08-08

De commentaren zijn gesloten.